Βατός αρτηριακός πόρος (ΕΑΣ) στα παιδιά: πότε χρειάζεται παρέμβαση;
Ο βατός αρτηριακός πόρος (ΕΑΣ) είναι η παραμονή ανοιχτού, μετά τη γέννηση, του αγγείου που ονομάζεται αρτηριακός πόρος και που στη μήτρα επιτελεί σημαντικό ρόλο στην κυκλοφορία του μωρού. Το αγγείο αυτό συνήθως αρχίζει να κλείνει λίγο μετά τη γέννηση και, όταν παραμένει ανοιχτό, μπορεί να προκαλέσει ροή περισσότερου αίματος από το φυσιολογικό ανάμεσα στην καρδιά και τους πνεύμονες.
Δεν χρειάζεται χειρουργείο κάθε παιδί με ΕΑΣ. Η ανάγκη για θεραπεία εξαρτάται από το μέγεθος του ανοίγματος και τις επιπτώσεις του στην κυκλοφορία. Ποια είναι τα συμπτώματα του ΕΑΣ; Οι μικροί ΕΑΣ μπορεί να μην προκαλούν κανένα σύμπτωμα. Στα μεγαλύτερα ανοίγματα μπορεί να παρατηρηθούν τα εξής συμπτώματα:
| Γρήγορη αναπνοή και δυσκολία στην αναπνοή. |
| Εφίδρωση και κόπωση κατά το τάισμα. |
| Ανεπαρκής αύξηση βάρους. |
| Συχνά επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του αναπνευστικού. |
| Συμπτώματα που σχετίζονται με την πιο έντονη από το φυσιολογικό λειτουργία της καρδιάς. |
Πότε πρέπει να αντιμετωπίζεται ο ΕΑΣ; Παρέμβαση μπορεί να χρειαστεί αν ο ΕΑΣ προκαλεί διεύρυνση της καρδιάς, υπερβολική ροή αίματος προς τους πνεύμονες ή σημεία καρδιακής ανεπάρκειας.
Ειδικά η παραμονή των μεγάλων ΕΑΣ χωρίς θεραπεία μπορεί με τον χρόνο να οδηγήσει σε αύξηση της πίεσης στα πνευμονικά αγγεία και σε μόνιμη βλάβη. Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς που έχουν αναπτύξει προχωρημένη, μη αναστρέψιμη νόσο των πνευμονικών αγγείων, το κλείσιμο του ΕΑΣ μπορεί να μην ενδείκνυται. Ποιες είναι οι μέθοδοι θεραπείας του ΕΑΣ;
| 1. Τακτική παρακολούθηση: Σε μικρούς ΕΑΣ που δεν επηρεάζουν την καρδιά, μπορεί να προτιμηθεί η παρακολούθηση από παιδοκαρδιολόγο. |
| 2. Φαρμακευτική θεραπεία: Ιδίως στα πρόωρα μωρά, υπό κατάλληλες συνθήκες, μπορεί να επιχειρηθεί το κλείσιμο της αγγειακής επικοινωνίας με ορισμένα φάρμακα. Τα φάρμακα αυτά συνήθως δεν είναι αποτελεσματικά στα μεγαλύτερα παιδιά. |
| 3. Κλείσιμο με καθετήρα: Σε κατάλληλους ασθενείς ο ΕΑΣ μπορεί να κλείσει με ειδικές συσκευές που προωθούνται μέσω της μηριαίας φλέβας στη βουβωνική χώρα, χωρίς να χρειάζεται εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. |
| 4. Χειρουργική παρέμβαση: Χειρουργικό κλείσιμο μπορεί να γίνει όταν η μέθοδος με καθετήρα δεν ενδείκνυται ή δεν ήταν αποτελεσματική. |
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση; Η ηχοκαρδιογραφία (υπερηχογράφημα καρδιάς) είναι η βασική εξέταση για τη διάγνωση του ΕΑΣ. Με τη μέθοδο αυτή αξιολογούνται το μέγεθος του ανοίγματος, η κατεύθυνση της ροής του αίματος και ο βαθμός προσβολής της καρδιάς.
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την παρέμβαση στον κατάλληλο χρόνο στους ασθενείς που τη χρειάζονται και μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη επιπλοκών που μπορεί να αναπτυχθούν στην καρδιά και τους πνεύμονες. Συμπέρασμα Δεν χρειάζεται χειρουργείο κάθε ΕΑΣ, αλλά κάθε ΕΑΣ πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά. Η θεραπεία που εφαρμόζεται στον κατάλληλο χρόνο μπορεί να στηρίξει την υγιή ανάπτυξη και εξέλιξη των παιδιών.
Η απόφαση για τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνεται από ειδικό παιδοκαρδιολόγο, αξιολογώντας από κοινού την ηλικία του παιδιού, τα κλινικά ευρήματα και τα αποτελέσματα της ηχοκαρδιογραφίας.
